الشيخ محمد علي اسماعيل پور القمشه‌اى

72

رساله مضاربه و احكام ربا و بانكها و اعتكاف و مسائل ديگر روز (فارسى)

تعلق گرفته باشد مثل اينكه آنچه مىفروشند و آنچه در عوض آن مىگيرند فرقى از نظر ظاهر مثل كوچكى و بزرگى يا مثلًا از جهت اينكه يكى از جنس تخم مرغ رسمى است و ديگرى از تخم مرغ ماشينى يا فرق باطنى از جهتى از جهات كه مورد نظر عقلا باشد و اقدام بر آن معامله سفاهت شمرده نشود بلكه همين نقد بودن يكى و نسيه بودن ديگرى كفايت مىكند بر اينكه معامله سفهى نباشد . و نيز بايد دانست كه قرض ربوى مثل بيع ربوى باطل است ، و بطلان مخصوص زياده كه ربا است نمىباشد و اينكه بعضى در قرض ربوى اصل قرض را صحيح دانسته‌اند و زياده را باطل و در بيع ربوى اصل عقد را باطل دانسته‌اند درست نيست ، چون قرض هم معامله‌اى است كه قصد مىخواهد و شخصى كه قرض ربوى مىدهد مقيد به ربا راضى است و قصد تمليك مىكند نه بدون آن . مسئله 19 پولهاى كاغذى مانند اسكناسها چون از نوع كالاهايى نيست كه با پيمانه و يا وزن و كشيمنى خريد و فروش شوند ، پس جايز است كسى كه پولى از كسى طلب دارد آن را به كمتر از آن نقداً بفروشد مثلًا ده تومان طلب خود را در ذمه كسى به نه تومان يا صد تومان را به نود تومان بفروشد . مسئله 20 سفته‌هاى ريالى كه ما بين مردم و تجار معمول است و با آنها معامله مىكنند مانند اسكناس نيست كه براى خود آنها ماليّت قائل